Karpal Tünel Sendromu

Karpal Tünel Sendromu Nedir?

• El bileğinde median sinirin dar bir tünel içinde sıkışmasıyla ortaya çıkan sinir sıkışması hastalığıdır. 

• Özellikle başparmak, işaret, orta parmak ve yüzük parmağının iç yarısında uyuşma, karıncalanma ve ağrıya yol açar.

Kimler Risk Altında?

• Bilgisayar ve klavye ile uzun süre çalışanlar

• Montaj hattı işçileri, kasaplar, mutfak çalışanları

• Müzisyenler, terziler, el işi yapanlar

• Hamileler, diyabet, tiroid ve romatizmal hastalığı olanlar

• Fazla kilolu bireyler ve titreşimli el aleti kullananlar

Belirtiler (Ne Zaman Şüphelenmeliyim?)

• Parmaklarda uyuşma, karıncalanma (özellikle başparmak–işaret–orta parmak)

• Gece uykudan uyandıran el ağrısı ve uyuşma

• Bardağı düşürme, düğme ilikleyememe gibi güçsüzlük

• Bilekten kola/omza yayılan ağrı, yanma hissi

• İleri dönemde başparmak kökünde kas erimesi (avuç içinin çukurlaşması)

Tanı Nasıl Konur?

Hekim muayenesi:

• Şikâyetlerin dinlenmesi, el-bilek muayenesi, kas gücü ve duyu testi

Özel muayene testleri:

• Tinel testi (bileğe vurmakla elektriklenme)

• Phalen testi (bileği bükünce uyuşma artması) 

EMG / sinir iletim testi:

• Sinir sıkışmasının derecesini ve yerini objektif olarak gösterir (altın standart).

• Gerekli durumlarda ultrason veya MR ile ek nedenler (kist, kitle vb.) araştırılabilir.

Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri

- El Bilek ateli:

o Özellikle geceleri bileği düz pozisyonda tutarak uyuşma ve ağrıyı azaltır.

- Fizik tedavi ve egzersiz:

o Sinir ve tendon egzersizleri, kas güçlendirme, ergonomi eğitimi

- İlaç tedavisi:

o Kısa süreli anti-inflamatuar ilaç kullanımı ile ağrı ve ödemin azaltılması

- Kortikosteroid enjeksiyonu:

o Karpal tünel içine yapılan enjeksiyonla geçici fakat hızlı rahatlama sağlanabilir.

Cerrahi Tedavi (Ne Zaman Gerekir?)

- İleri sinir sıkışması, güç kaybı, kas erimesi veya EMG’de ciddi hasar varsa cerrahi önerilir.

- Amaç, transvers karpal ligamanı keserek sinirin üzerindeki baskıyı kalıcı olarak azaltmaktır.

- Açık cerrahi: El bileği iç kısmında yaklaşık 3 cm cilt kesisi ile damar ve sinir yapılarına zarar verilmeden ligamanın direkt görülerek kesilmesi ile yapılır.

- Endoskopik cerrahi: Küçük kesiden kamera ile girilerek daha minimal yara izi ve genellikle daha hızlı iyileşme

Ameliyat sonrası:

- İlk günlerde el bileği atel ile istirahate alınabilir, hafif ağrı ve şişlik normaldir.

- Cilt kesisi iyileştikten sonra el ve el bileği egzersizleri, fizik tedavi ile fonksiyonlar geri kazandırılır.

- Günlük hayata dönüş genellikle birkaç hafta içinde olur.

Günlük Hayatta Nelere Dikkat Etmeliyim?

- Çalışma masasını ergonomik ayarlayın; bileği düz pozisyonda tutun.

- Uzun süreli klavye/fare kullanmayın, 30–60 dakikada bir kısa molalar verin.

- Basit el-bilek esneme egzersizlerini günlük rutinlerinize ekleyin.

- Fazla kilodan kaçının, duruşunuzu (postür) düzeltin. 

- Şikayetlerin belli bir süre sonra azalmaması veya artmasında doktorunuza başvurun.

Sık Sorulan Kısa Sorular

- Karpal tünel sendromu kendiliğinden geçer mi?

o Çoğu zaman hayır; tedavi edilmezse kalıcı sinir hasarı ve kas erimesi gelişebilir.

- Ameliyat ne kadar sürer?

o Genellikle lokal veya genel anestezi altında yaklaşık 30 dakika sürer; aynı gün taburcu olunabilir. 

- Hangi doktora gitmeliyim?

o Ortopedi ve Travmatoloji (özellikle el cerrahisi), Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon veya Nöroloji uzmanına başvurabilirsiniz.